ΕΕ-Mercosur τροφές κατοικίδιων
Η συμφωνία ΕΕ-Mercosur μπορεί να επηρεάσει έμμεσα το εμπόριο τροφών κατοικίδιων μέσω δασμών, τελωνειακών κωδικών και αγροτικών κανόνων.
Αν και η συμφωνία ΕΕ-Mercosur δεν περιλαμβάνει ειδικές διατάξεις αποκλειστικά για τις τροφές κατοικίδιων, η δομή της δείχνει πώς η εμπορική πολιτική μπορεί να επηρεάσει τον κλάδο έμμεσα, μέσω των συστημάτων τελωνειακής ταξινόμησης και των ευρύτερων κανόνων για το αγροτικό εμπόριο. Μια εμπορική συμφωνία μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τεσσάρων χωρών της Νότιας Αμερικής ενδέχεται να ωφελήσει τις εταιρείες τροφών κατοικίδιων και τους προμηθευτές τους και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού. Η Mercosur, στην οποία συμμετέχουν η Βραζιλία, η Αργεντινή, η Παραγουάη και η Ουρουγουάη, αποτελεί σημαντικό εξαγωγέα αγροτικών προϊόντων και συστατικών ζωικής προέλευσης που χρησιμοποιούνται στην παγκόσμια παραγωγή τροφών κατοικίδιων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση, από την άλλη, είναι τόσο μεγάλος παραγωγός όσο και αγορά υψηλής αξίας για έτοιμα προϊόντα τροφών κατοικίδιων.
Η συμφωνία στοχεύει στη μείωση των δασμών και στη βελτίωση της πρόσβασης στην αγορά για τα προϊόντα που διακινούνται μεταξύ των δύο μπλοκ. Ύστερα από δύο δεκαετίες διαπραγματεύσεων, οι εκπρόσωποι της ΕΕ και της Mercosur κατέληξαν σε πολιτική συμφωνία τον Δεκέμβριο του 2024. Στις 3 Σεπτεμβρίου 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υιοθέτησε προτάσεις για δύο παράλληλα νομικά εργαλεία: τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης ΕΕ–Mercosur (EU-Mercosur Partnership Agreement – EMPA) και την ενδιάμεση Εμπορική Συμφωνία (interim Trade Agreement – iTA). Στις 16 Ιανουαρίου του τρέχοντος έτους, τα κράτη υπέγραψαν την EMPA και την iTA.
Κωδικοί Εναρμονισμένου Συστήματος που σχετίζονται με τις εισαγωγές και εξαγωγές τροφών κατοικίδιων
Για τη βιομηχανία τροφών κατοικίδιων, παρότι οι τροφές για σκύλους και γάτες δεν αναφέρονται ρητά στο κείμενο της συμφωνίας, το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στην τελωνειακή ταξινόμηση. Οι διεθνείς εμπορικές συμφωνίες συνήθως δομούν τις δεσμεύσεις για τους δασμούς βάσει των κωδικών του Εναρμονισμένου Συστήματος (Harmonized System – HS) και όχι βάσει ονομασιών προϊόντων που απευθύνονται στον τελικό καταναλωτή. Οι έτοιμες τροφές για σκύλους και γάτες που πωλούνται στο λιανεμπόριο κατατάσσονται στον κωδικό HS 2309.10, ο οποίος περιγράφεται επίσημα ως «τροφές για σκύλους ή γάτες, συσκευασμένες για λιανική πώληση». Η περιγραφή αυτή είναι τυποποιημένη τόσο στα τιμολόγια του Παγκόσμιου Οργανισμού Τελωνείων όσο και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Αν και το κείμενο της συμφωνίας ΕΕ–Mercosur που δημοσιεύθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν αναφέρει ονομαστικά τον κωδικό HS 2309.10, τα παραρτήματα δασμών που συνοδεύουν τις εμπορικές συμφωνίες περιλαμβάνουν χιλιάδες γραμμές προϊόντων βάσει αυτών των ταξινομήσεων. Εάν οι μειώσεις ή οι καταργήσεις δασμών που προβλέπονται στις δεσμεύσεις πρόσβασης στην αγορά της συμφωνίας εφαρμόζονται στον κωδικό HS 2309.10, τότε τα έτοιμα προϊόντα τροφών κατοικίδιων θα περιλαμβάνονται αυτομάτως. Η ίδια λογική ισχύει και για τα συστατικά τροφών κατοικίδιων που εντάσσονται σε άλλες κατηγορίες HS ζωοτροφών ή αγροτικών προϊόντων. Ως αποτέλεσμα, η συμφωνία θα μπορούσε να επηρεάσει τόσο το εμπόριο τελικών προϊόντων όσο και την προμήθεια πρώτων υλών, ανάλογα με τα τελικά χρονοδιαγράμματα δασμών και την εφαρμογή τους.
Πέρα από τους δασμούς, η συμφωνία ενισχύει επίσης το υγειονομικό και φυτοϋγειονομικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι τροφές κατοικίδιων που θα διακινούνται στο πλαίσιο της συμφωνίας θα εξακολουθούν να πρέπει να συμμορφώνονται με όλες τις ισχύουσες απαιτήσεις της ΕΕ για την υγεία των ζώων, την ασφάλεια των τροφίμων και την ιχνηλασιμότητα. Η συμφωνία δε μειώνει τα ρυθμιστικά πρότυπα, αλλά ενδέχεται να απλοποιεί ορισμένες διαδικασίες έγκρισης ή αμοιβαίας αναγνώρισης για επιλέξιμα προϊόντα.
Για τους παραγωγούς τροφών κατοικίδιων, ο πρακτικός αντίκτυπος θα εξαρτηθεί από το πώς θα αντιμετωπιστούν οι επιμέρους γραμμές HS, καθώς και από εμπορικούς παράγοντες όπως τα logistics, οι συναλλαγματικές διακυμάνσεις και οι ρυθμιστικές εγκρίσεις. Παρότι η συμφωνία δε δημιουργεί ειδικές διατάξεις αποκλειστικά για τις τροφές κατοικίδιων, η δομή της καταδεικνύει πώς η εμπορική πολιτική μπορεί να επηρεάσει τον κλάδο έμμεσα, μέσω των συστημάτων ταξινόμησης και των ευρύτερων κανόνων για το αγροτικό εμπόριο.
